Chọn ngôn ngữ:
Trang chủ » Thông tin » làng nghề truyền thống

làng nghề truyền thống

Thanh Long Bình Thuận

Bình Thuận có khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp cho cây thanh long phát triển, cung cấp sản phẩm quanh năm cho thị trường nội địa và xuất khẩu; sản lượng chiếm 80% sản lượng của cả nước, đạt khoảng 400.000 tấn; diện tích hiện nay gần 24.000 ha.

Thanh long Bình Thuận có vỏ quả dày, khi chín màu đỏ có độ bóng cao, tai quả dày, cứng, chân tai rộng; thịt quả chắc giòn, có vị ngọt chua; mùi thơm đặc trưng, hạt nhỏ và ít. Thanh long là loại quả tươi, mát và sảng khoái; có tác dụng giải khát, giải nhiệt nhanh; bảo vệ và tăng cường sức khỏe với vitamin (C, B3), muối khoáng và chất xơ…Các món ăn sáng tạo từ trái thanh long mang nét độc đáo riêng của Bình Thuận và còn là thực đơn rất hợp lý dành cho người muốn giảm cân. Hàm lượng các chất dinh dưỡng chủ yếu trong 100g thịt quả như sau: Protein 0,89g; Sắt 3,07mg; Vitamin B3 0,095 mg; Magiê 31,61mg; Canxi 17,42mg; Vitamin C 0,34 mg.

Ngoài dùng ăn tươi, quả thanh long còn được chế biến các món ăn với cơm, nước ép thanh long/nha đam/dừa/chanh, kẹo thanh long/dừa, jelly thanh long/nha đam/vải/cam, kem ly, coktail....

 

Nước Mắm Phan Thiết

Trên mâm cơm của các gia đình người Việt hay trong các nhà hàng, quán ăn ở Việt nam bao giờ cũng có chén nước mắm. Đã có thương hiệu nước mắm nổi tiếng như: nước mắm Phan Thiết, nước mắm Nha Trang, nước mắm Phú Quốc. Nếu ai đã một lần đến Bình Thuận, không thể không nhớ hương vị mặn nồng, thơm tho của nước mắm Phan Thiết.

Sử dụng nguyên liệu để làm nước mắm là những con cá cơm, cá nục nhỏ nhắn, tươi nguyên, những người làm nước mắm đã ủ mắm trong lu khạp và đem phơi ngoài trời. Có lẽ nhờ cái nắng gió của xứ này đã mang lại hương vị thơm ngon đậm đà của nước mắm Phan Thiết nổi danh cả trăm năm nay.

Tại Phan Thiết hiện nay có những khu vực sản xuất nước mắm nổi tiếng như: Thanh Hải, Hàm Tiến, Mũi Né. Ngoài nước mắm, các loại mắm nêm, mắm tôm, mắm ruốc cũng không kém phần thơm ngon, mặn mà của vùng biển Phan Thiết – Bình Thuận.

 

Nghề làm bánh tráng

Bánh tráng chợ Lầu (bắc Bình)

Trong ký ức những người lớn tuổi của làng nghề bánh tráng Chợ Lầu thì bà Kiểm Pháo, bà Giáo thêm là những người có công gầy dựng và truyền lại cho những người dân bí quyết của nghề bánh tráng Chợ Lầu từ trước năm 1945. làng bánh tráng Chợ Lầu hiện nay có khoảng 60 lò lớn nhỏ, tập trung ở ba thôn Xuân An, Xuân Hợp, Hiệp Phước.

Đến tham quan làng nghề, du khách sẽ chứng kiến đôi tay thoăn thoắt của người thợ khi bánh tráng, lấy bánh từ khuôn hấp ra tấm phên để phơi thành từng dãy trước sân nhà. Du khách có thể thưởng thức vài miếng bánh tráng nướng thơm giò bên lò than đỏ rực để cảm nhận hương vị ngọt ngào của bánh Tráng Chợ Lầu.

Bánh tráng Phú Long ( Hàm Thuận Bắc)

Thị trấn Phú Long  - Hàm Thuận Bắc nằm trên tuyến Quốc lộ 1A, cách thành phố Phan Thiết 7km về hướng Bắc. Du khách dễ nhận ra bánh tráng Phú Long bởi hàng hàng, lớp lớp vỉ bánh tráng được phơi trước sân nhà, sân vườn, ven bờ rào và dọc các con đường trong xóm.

Khác với Bánh tráng mè, bánh tráng dày của Chợ Lầu – Bắc Bình (dùng để nhúng nước hoặc nướng trên than hồng) thì bánh tráng Phú Long được tráng mỏng rắc mè ít hơn (mè trắng). Bánh tráng chiên của Phú Long rất mỏng, gần như trong suốt, tròn như chiếc sàng, chỉ có những người thợ lâu năm mới tráng được và chỉ người Phú Long khóe léo tài hoa, cần mẫn mới thành công.

 

Làng dệt Thổ cẩm Chăm

Nghề dệt thổ Cẩm của đồng bào người Chăm tập trung ở xã Phan Hòa, Phan Thanh của huyện Bắc Bình, cách thành phố Phan Thiết khoảng 80km về hướng Bắc. Theo truyền thuyết, mẹ xứ Pôlnư NaGar dạy cho phụ nữ Chăm nghề dệt để mặc và tôn vinh sắc đẹp. Sách “Vân đàn loại ngữ” của Lê Quý Đôn viết: “Ở Lâm Ấp có cây cát bối hoa nở giống như lông ngỗng, rút lấy sợi làm chỉ thêu khăn, xiêm áo, có hình rồng Chăm, chim thần Garuda phục vụ vua chúa, cung đình”

Hiện nay ở làng dệt Thổ cẩm Phan Hòa vẫn còn những chiếc khung dêt cổ truyền bằng gỗ Gõ, gỗ Trắc được đóng cách đây hàng trăm năm. Các giàn cán bông, cung bắn bông, xa quay kéo sợi vẫn còn thông dụng. Bông hái về phơi khô, cán lấy hột, dùng cung bắn cho bông bung ra trải thành lớp mỏng, lấy thanh tre cuộn lại thành con bông rồi móc vào xa quay kéo sợi. Muốn sợi chắc không bị đứt, bị xù lông khi dệt thì đem ngâm nước cơm, sau đó chải sợi, phơi khô, đánh ống. Nếu muốn sợi có màu lục thì nhuộm với cây tràm, màu đỏ nhuộm với lá trâm bầu, màu vàng từ cây trừng...

Khi dệt, người thợ mắc sợi trên khung rồi ngồi trước khung đưa tay lòn con thoi qua lại và dùng dao dệt dập sợi tạo tiếng kêu lách cách ngắt nhịp đều đều rất vui tai. Muốn tạo mô típ hoa văn, người làm thợ lành nghề có thể “bắt bông” cách điệu với những họa tiết mang đậm bản sắc văn hóa Chăm. Từ bốn hoa văn cổ truyền: xanh két, vàng cúc, trắng, đen đi trên nền đỏ, người thợ có thể tạo ra các loại sản phẩm như túi xách, ví khăn, dây thắt lưng, thích hợp với nhu cầu và thị hiếu của du khách và người tiêu dùng.

 

Làng Gốm gọ Bình Đức

Làng gốm gọ truyền thống của người Chăm tại thôn Bình Đức –xã Phan hiệp, huyện Bắc Bình tỉnh Bình Thuận  chỉ cách tp Phan Thiết khoảng 70km về phía Bắc. Đến đây du khách được chứng kiến cách làm gốm theo phương pháp cổ truyền đã có hàng trăm năm trước, xem các công đoạn nhào đất, tạo hình các loại sản phẩm nồi, lò đốt …của người thợ.

Đất để làm ra sản phẩm được lấy tận mỏ đất ở sông Phan, sau đó thuê xe chở về để sử dụng từ từ. Việc tạo hình cho sản phẩm còn giữ nguyện vẹn cho tới ngày nay với chiếc bàn tròn nhỏ để tạo hình cho các sản phẩm gốm được đóng cố định, người thợ đi vòng quanh cái bàn để hình dáng của sản phẩm theo như ý của mình. Sau khi hoàn thiện xong phần tạo hình, người thợ đi vòng dùng thanh tre nhỏ uốn cong để gọt bớt những chỗ dư thừa trên sản phẩm.

Khi các công đoạn chỉnh sửa sản phẩm đã xong, người ta đem sản phẩm ra phơi nắng cho khô rồi đưa đi nung. Cách nung gốm ở đây cũng thật đặc biệt, gốm được đặt lên mặt sân, sau đó phủ rơm rạ, lá dừa khô rồi nổi lửa đốt, khi lửa tàn thì sản phẩm cũng vừa chín, Để trang trí màu cho sản phẩm, lúc gốm vừa dỡ ra khỏi lò đang còn nóng người thợ dùng nước chế từ trái thị vẩy lên sản phẩm, khi nguội sẽ tạo thành những đốm sao tròn màu nâu đen trông đẹp và rất lạ mắt.

Hiện nay làng gốm Bình Đức – Bắc Bình có khoảng 40 hộ, trong thời gian tới theo chủ trương mở rộng làng nghề gốm của tỉnh Bình Thuận, chắc chắn số hộ nghề sẽ tăng lên để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng và du khách. Hãy đến tham quan làng Gốm Bình Đức để thấy được sự khéo léo và cần mẫn từ đôi tay người thợ, và mua mua những món quà ý nghĩa để làm quà cho người thân đó cũng là kỷ niệm cho một chuyến tham quan đầy thú vị của du khách.